وقتی فیلتر روغن دور انداخته میشود، چه اتفاقی میافتد؟
طبق گزارشهای جهانی تا سال ۲۰۲۱ حدود ۸۰۰ میلیون خودرو در جهان در حال فعالیت بودند و کارشناسان پیشبینی میکنند این عدد تا سال ۲۰۳۵ به ۳ میلیارد دستگاه برسد.
این آمار یعنی حجم فیلترهای روغن کارکردهای که هر سال تولید میشود، سرسامآور است. اما سؤال اینجاست: این فیلترها کجا میروند؟
در این مقاله به بررسی بازیافت فیلتر روغن کارکرده با روش پیرولیز میپردازیم .
اگر فیلتر روغن مستعمل بهدرستی دفع نشود:
- بدنه فلزی فیلتر با آب و خاک واکنش شیمیایی میدهد
- روغن کارکرده درون فیلتر به زمین و آبهای زیرزمینی نفوذ میکند
- تنها ۱ لیتر روغن کارکرده میتواند طعم و کیفیت ۱۰۶ لیتر آب را مختل کند
- بین ۵۰ تا ۱۰۰ ppm از روغن کارکرده فرآیند تصفیه فاضلاب را با چالش جدی روبرو میکند
- ماهیت آبگریز روغن از انحلال اکسیژن در آب جلوگیری میکند و نیاز شیمیایی اکسیژن (COD) را افزایش میدهد
- حیات دریایی به خطر میافتد و مرگ پرندگان دریایی به دلیل هیپوترمی گزارش شده است
متأسفانه هزینههای بالای مدیریت پسماند روغن، در بسیاری از موارد منجر به تخلیه غیرقانونی روغن کارکرده در بسترهای آبی میشود. اگر امروز برای بازیافت درست هزینه نشود، فردا باید هزینههای بسیار بیشتری برای پاکسازی خاک و تصفیه آب پرداخت کرد.
چرا بازیافت فیلتر روغن توجیه اقتصادی دارد؟
فیلترهای روغن مستعمل نهتنها خطر زیستمحیطی دارند، بلکه حاوی اجزاء ارزشمندی هستند که قابل بازیابی و استفاده مجدد هستند:
- بدنه فلزی قابل ذوب و بازیافت
- روغن کارکرده قابل تبدیل به سوخت یا مواد هیدروکربنی
- واشر لاستیکی حاوی مواد قابل استحصال
- کاغذ فیلتر با ارزش حرارتی قابل استفاده
در میان روشهای مختلف بازیافت، روش پیرولیز به عنوان یکی از کارآمدترین و پاکترین روشها شناخته میشود.
روش پیرولیز در بازیافت فیلتر روغن چیست؟
پیرولیز فرآیندی است که در آن مواد آلی در دمای بالا و در غیاب اکسیژن تجزیه میشوند. در این روش اجزاء مختلف فیلتر روغن کارکرده تحت دمای کنترلشده تبدیل به محصولات قابل استفاده میشوند.
در این مطالعه رفتار هر یک از مواد مؤثر در تولید باقیمانده شامل روغن کارکرده، واشر لاستیکی و کاغذ فیلتر با تغییر دو پارامتر اصلی بررسی شد:
- دما: ۳۶۰، ۴۴۰ و ۵۲۰ درجه سانتیگراد
- زمان اقامت: ۳۰ و ۹۰ دقیقه
- جریان نیتروژن ثابت: ۲۰۰ میلیلیتر در دقیقه
اثر دما و زمان اقامت بر هر جزء فیلتر روغن
۱. پیرولیز روغن کارکرده
در پیرولیز روغن کارکرده با افزایش دما و زمان اقامت، تولید باقیمانده ابتدا کاهش یافت؛ دلیل آن پیشروی واکنشهای شکست حرارتی اولیه خوراک بود. اما در مرحله بعد، به دلیل شروع شکست حرارتی ثانویه مواد هیدروکربنی موجود در راکتور، میزان باقیمانده کمی افزایش یافت.
این رفتار دو مرحلهای نشان میدهد که کنترل دقیق دما در پیرولیز روغن کارکرده، نقش تعیینکنندهای در کیفیت محصول نهایی دارد.
۲. پیرولیز واشر لاستیکی
در پیرولیز واشر لاستیکی با افزایش دما و زمان اقامت، روند تولید باقیمانده همواره کاهشی بود. این رفتار نشاندهنده موارد زیر است:
- پیشرفت واکنش پیرولیز و شکست حرارتی اولیه مواد
- تبخیر مواد هیدروکربنی جامد واشر در دماهای بالا
۳. پیرولیز کاغذ فیلتر
در بررسی تأثیر دما و زمان ماند بر پیرولیز کاغذ فیلتر مشاهده شد که با افزایش هر دو پارامتر، بازده باقیمانده تولیدشده کاهش یافت. این کاهش میتواند ناشی از:
- شکست حرارتی اولیه کاغذ فیلتر
- یا شکست حرارتی دوباره باقیمانده
باشد.
ارتباط بازیافت فیلتر با انتخاب فیلتر مناسب
یکی از راههای کاهش حجم پسماند فیلترهای روغن، استفاده از فیلترهای با کیفیت است که عمر بیشتری دارند و نیاز به تعویض مکرر را کاهش میدهند. بهویژه در فیلتر ماشینآلات معدنی که حجم روغن کارکرده تولیدشده بسیار بالاست، انتخاب فیلتر مناسب اهمیت دوچندانی دارد.
برندهایی مانند فیلتر مان با استانداردهای اروپایی، فیلتر ساکورا با عملکرد اثباتشده در تجهیزات آسیایی، و فیلتر دونالدسون با تخصص در محیطهای صنعتی سخت، با طراحی بهینهتر خود هم کارایی فیلتراسیون را بالا میبرند و هم پسماند کمتری تولید میکنند.
در صنایعی مثل معدن که ناوگان سنگین مانند نمایندگی رسمی تایر گودیر نیز در آن فعالیت دارند، مدیریت صحیح پسماند فیلتر روغن یک الزام زیستمحیطی و اقتصادی است.
نتیجهگیری
بازیافت فیلترهای روغن کارکرده دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت زیستمحیطی است. روش پیرولیز با کنترل دو پارامتر دما و زمان اقامت میتواند اجزاء مختلف فیلتر روغن اعم از روغن کارکرده، واشر لاستیکی و کاغذ فیلتر را به محصولات قابل استفاده تبدیل کند.
یافتههای این مطالعه نشان میدهد که:
- دمای بهینه و زمان اقامت مناسب برای هر جزء متفاوت است
- کنترل دقیق پارامترها، کیفیت محصول نهایی را تعیین میکند
- هزینه سرمایهگذاری در بازیافت، بهمراتب کمتر از هزینه پاکسازی آلودگیهای ناشی از دفع غیراصولی است
برای راهنمایی در انتخاب فیلتر با کیفیت و کاهش هزینههای نگهداری ماشینآلات، با همیار تجارت فرتاک مشورت کنید.
